Σχολιάστε

ένας χορτοφάγος, μοντέρνος φιλόσοφος

Peter Singer

Peter Singer (γεν. 1946)

Ο εικονιζόμενος διανοητής είναι ο Αυστραλός Peter Singer, ο οποίος συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους εκπροσώπους του σύγχρονου διεπιστημονικού-φιλοσοφικού κλάδου, που συνοπτικά ονομάζεται Εφαρμοσμένη Ηθική.

Όντας ωφελιμιστής, ο Singer τάσσεται υπέρ της «αρχής της ίσης εκτίμησης των συμφερόντων» και υποστηρίζει με θέρμη την ιδέα της συμμετοχής των ζώων στην ηθική κοινότητα. Ασπάζεται δηλαδή την άποψη πως η κρεατοφαγία αποτελεί μία ανθρώπινη συνήθεια ηθικώς μεμπτή. Αδυνατεί άρα να εγκρίνει τον σφαγιασμό ζώων προκειμένου οι άνθρωποι να ικανοποιούν «τις ασήμαντες επιθυμίες του ουρανίσκου τους».

Προσωπικά, απέκτησα μόλις χθες το βιβλίο του Singer, Απελευθέρωση των Ζώων. Το έργο κυκλοφόρησε πρώτη φορά το 1975, πούλησε έκτοτε περισσότερα από ένα εκατομμύριο αντίτυπα και μεταφράστηκε σε είκοσι πέντε γλώσσες. Στα ελληνικά το κείμενο αποδόθηκε από τον Σταύρο Καραγεωργάκη, που ειδικεύεται στην Περιβαλλοντική Ηθική, τον οποίο και ευχαριστώ γιατί μου υπέδειξε πως να προμηθευτώ την προς το παρόν εξαντλημένη έκδοση που αναζήτησα.

Επίσης, οφείλω να εξηγήσω πως την εποχή που πρωτοξεκίνησα να ασχολούμαι με το PET THERAPY δεν ήμουν ακόμα χορτοφάγος. Το τονίζω αυτό, θέλοντας να διευκρινίσω πως οι δύο ιδέες συνδέονται μεταξύ τους, όχι όμως κατ’ ανάγκη. Χωρίς αμφιβολία, ωστόσο, έχουν μία κοινή ρίζα: τον σεβασμό προς τα ζώα.

Στη μελέτη του ο Σίνγκερ αναφέρεται στο πρόβλημα του ειδισμού, δηλαδή στην προκατάληψη των ανθρώπων πως τα υπόλοιπα είδη υπάρχουν απλώς για να υπηρετούν τα ανθρώπινα συμφέροντα και τις ανθρώπινες αρέσκειες. Αυτή η στρεβλή θέση ενοχοποιείται από τον συγγραφέα ως υπεύθυνη για τη βαναυσότητα με την οποία οι άνθρωποι μεταχειρίζονται τα ζώα, συνολικά.

Κι απ’ αυτή την εσφαλμένη πεποίθηση προφανώς οφείλει κανείς να απαλλαγεί, προτού αποφασίσει να αλλάξει τις διατροφικές του συνήθειες με πιο δίκαιες απ’ αυτές με τις οποίες οι περισσότεροι γαλουχηθήκαμε.

Η συνειδητή αποχή από τις πατροπαράδοτες «προσφιλείς διατροφικές συνήθειες», δεν μπορεί παρά να καταλογιστεί ως ένα καθοριστικό βήμα προόδου για όποιον αποστρέφεται τη βία. Ο Σίνγκερ συγκεκριμένα, προτείνει τη χορτοφαγία ως μία ικανή μορφή μποϊκοτάζ έναντι της βαρβαρότητας εν γένει.

Και εξηγεί αναλυτικά πως η σύγχρονη κτηνοτροφία είναι εκ των πραγμάτων αδύνατο να υποστηριχθεί ότι δεν εφαρμόζει μεθόδους που προκαλούν αξιοσημείωτο πόνο στα υπό εκμετάλλευση ζώα.

Η ακραία ανελευθερία, οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης, η απομάκρυνση παιδιών απ’ τις μανάδες, ο ευνουχισμός, το μαρκάρισμα, η μεταφορά στο σφαγείο και βέβαια η θανάτωση για εμπορικούς λόγους, δεν μπορούν να εκληφθούν ως θεμιτές τακτικές, ούτε καν από εκείνους που εμφανίζουν περιορισμένο βαθμό συμπόνιας για τα ζώα.

Μάλιστα, όσοι επιμένουν να πιστεύουν ότι η εκτροφή και οι σφαγές στα σύγχρονα βιομηχανικά αγροκτήματα πραγματοποιούνται με ανώδυνους τρόπους, μάλλον δεν είναι ενήμεροι για τις πραγματικές συνθήκες λειτουργίας των μονάδων μαζικής παραγωγής κρέατος, γαλακτοκομικών και προϊόντων ζωικής προέλευσης.

Αξίζει νομίζω να αναφέρω σ’ αυτό το σημείο τον τρόπο με τον οποίο εγώ στράφηκα βαθμηδόν προς τη χορτοφαγία. Έχει άλλωστε σχέση με την εθελοντική εμπλοκή μου στην προσπάθεια διάδοσης των ιδεών που συνοψίζονται στον όρο PET THERAPY.

Προ τριετίας λοιπόν, όταν ενδιαφέρθηκα για πρώτη φορά πιο ουσιαστικά για τις θεραπευτικές ποιότητες που διαθέτουν τα ζώα και για το πως αυτές οι ευεργετικές ποιότητες μπορούν να ωφελήσουν τους ανθρώπους, ξεκίνησα να αναζητώ σχετικές πληροφορίες σε διάφορες διαδικτυακές πηγές.

Και δεδομένου του ότι η φιλοζωία, το pet-therapy και η χορτοφαγία ως απόψεις ζωής συχνά μπερδεύονται αναμεταξύ τους, πολύ σύντομα βρέθηκα να λαμβάνω ενημερώσεις από ιστοσελίδες μαχόμενες κατά των εγκλημάτων που προηγούνται της βρώσης νεκρών έμβιων όντων.

Οι αθέατες αυτές αδικίες λοιπόν, ή πιο σωστά τα βαριά και συνήθως παρατεταμένης διάρκειας εγκλήματα (που η παγκόσμια οργανωμένη κτηνοτροφία/πτηνοτροφία/ιχθυοτροφία συνεχίζει να αποσιωπά για να τα διαπράττει, κερδοσκοπώντας ανενόχλητα) άρχισαν να εμφανίζονται καθημερινά στο e-mail μου και στους λογαριασμούς μου στα διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στην αρχή αισθάνθηκα απλώς ενόχληση από τις αποκαλύψεις. Μέρα τη μέρα, η ενόχληση γινόταν ολοένα και πιο έντονη. Κι εγώ μάθαινα διαρκώς κάτι καινούργιο και δυσάρεστο, που ως τότε αγνοούσα. Κάθε τόσο άρα, αναγκαζόμουν να σκεφτώ τι μπορώ να κάνω για να αλλάξει έστω ελάχιστα η ασχήμια της πραγματικότητας.

Έτσι κάπως, βρέθηκα μια μέρα στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς μου. Θυμάμαι σαν τώρα πως ανάμεσα στα άλλα τρόφιμα που αγόρασα, ψώνισα επίσης κρέας και ψάρι. Ήταν φρέσκα και καλής ποιότητας. Γύρισα σπίτι, το βράδυ τα μαγείρεψα και τελικά… τα τάισα στα γατιά.

Διότι, πολύ απλά, είχε φτάσει η ώρα που έπρεπε να αλλάξω. Φαίνεται πως είχα πλέον αφομοιώσει όλη τη γνώση που λάμβανα καθημερινά το προηγούμενο διάστημα. Οπότε, δοκιμάζοντας τις νοστιμιές που σέρβιρα στο πιάτο μου, δεν ένιωσα παρά αηδία. Αηδία για μένα, που συμμετείχα στην αθλιότητα.

Έκτοτε, απέφευγα συστηματικά το κρέας. Σήμερα, για λόγους υγείας πια και όχι για λόγους ιδεών, ακολουθώ μία καθαρή χορτοφαγική διατροφή. Γιατί, προσωπικά συμβαίνει να ανήκω σ’ αυτούς που πιστεύουν ότι η αρρώστια, οποιαδήποτε αρρώστια, δεν μπορεί να καταπολεμηθεί παρά μόνο με αυστηρή νηστεία.

Και ομολογώ πως αισθάνομαι απερίγραπτη χαρά, που κατάφερα (έστω και τόσο καθυστερημένα, έστω και λόγω ασθένειας) να αξιωθώ επιτέλους την αγνότητα της vegan διατροφής.

Η ανακούφιση που νιώθω πλέον ζώντας σε αρμονία με τις ιδέες μου για το τι είναι ορθό και τι όχι, δε συγκρίνεται ούτε κατά διάνοια με τη φαινομενική ικανοποίηση που εισέπραττα παλιά, λόγω του εθισμού μου στις βαριές γεύσεις της παραδοσιακής διατροφής.

Εν ολίγοις, νιώθω πως έχω κερδίσει ανυπολόγιστο όφελος, επειδή το ένα έφερε το άλλο, όπως λέμε, και κατέληξα να τρέφομαι χωρίς τα γεύματά μου να συγκρούονται με την αγάπη μου για τα υπόλοιπα πλάσματα.

Γιατί βέβαια, είναι πολύ πιο ξέγνοιαστη και εν μέρει γι αυτό πολύ πιο ανάλαφρη η τωρινή μου καθημερινότητα συγκριτικά με όσα έκανα παλαιότερα, τότε που απλώς δεν ήθελα να ξέρω «τι συνέβη στο δείπνο μου ενώ ήταν ακόμα ένα ζώο» (όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ένας υπότιτλος σε μία απ’ τις ενότητες της διατριβής του Σίνγκερ).

Ο στοχαστής, σ’ αυτό το κεφάλαιο πληροφορεί τον αναγνώστη του για τον ασφυκτικό συνωστισμό των ζώων που επικρατεί στις φάρμες σήμερα, για τις αφύσικες και απάνθρωπες συνθήκες που τους επιβάλλονται εκεί, και βέβαια για τα φρικτά βασανιστήρια στα οποία υποβάλλονται τα ζώα μέχρι να φτάσουν στα νοικοκυριά, καθαρισμένα πλέον και συσκευασμένα ως «φιλέτα».

Ας προσθέσω όμως κάτι ακόμα που κρίνω αναγκαίο, πως δηλαδή τούτη η ανάρτηση, δεν υπηρετεί τους στόχους του PET THERAPY παρά μόνον έμμεσα.

Και λέω έμμεσα, εννοώντας τη διαφορά, λόγου χάρη, μεταξύ ενός χαρούμενου και ευφυούς γουρουνιού (τα γουρούνια, για όσους δεν το έχουν ακουστά, είναι αποδεδειγμένα πιο έξυπνα από τα σκυλιά) και του «χοιρινού», δηλαδή του πτώματος ενός αγρίως βασανισμένου και δολοφονημένου αθώου ζώου, που στον δυτικό πολιτισμό εκτιμάται ευρέως ως εύγευστο και επιπλέον υγιεινό έδεσμα.

Η διαφορά αυτή δεν είναι παρά ένα φρικτό σύνολο, λέμε εμείς -φιλόζωοι και μη- που πια αφήσαμε πίσω μας την κρεατοφαγία. Μία κακή από κάθε άποψη σύνθεση, που αποτελείται από τοξίνες και αντιβιοτικά.

Επιπλέον, το πάμφθηνο στις μέρες μας, καθ’ όλα νόμιμο και πολυδιαφημισμένο «χοιρινό», για να συνεχίσω με το ίδιο παράδειγμα, τι άλλο είναι πέρα από μια τροφή που μεταφέρει τη θλίψη, την κακουχία, την αγωνία, την οδύνη, τον πόνο, τον φόβο, τον τρόμο και τον θάνατο του ζώου; Με μια λέξη, τι δέχεται μέσα του αναπόφευκτα όποιος καταναλώνει χοιρινό  ή άλλο κρέας; Τι άλλο εκτός από κατάφωρη αδικία;

Στην εποχή μας, καθένας μπορεί ασφαλώς να ψάξει, ίσως πιο εύκολα από ποτέ, και να βρει την αλήθεια για οτιδήποτε τον ενδιαφέρει. Γνωρίζοντας την αλήθεια, ύστερα καθένας είναι απόλυτα ελεύθερος να αποφασίσει τι του ταιριάζει και τι όχι, τι θεωρεί καλό για τον εαυτό του και τι ολέθριο, που χαίρεται να ανήκει και από ποιους κανόνες επιθυμεί να εξαιρείται.

Αυτά περίπου αισθάνθηκα την ανάγκη να γράψω απόψε, μετά που ξεφύλλισα το βιβλίο «Απελευθέρωση των Ζώων». Μπορεί όμως, όταν πια θα το έχω διαβάσει ολόκληρο, να θελήσω να γράψω κάτι ακόμα…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: